Filipino 101: Teorya ng Wika

Michelle: Tulong nman.. Ano ba ang teorya pinanggalingan ng wika?

Mula sa websayt na Sari-sari Etc. ni Paul Morrow, isang taga-Canada na interesado sa kulturang Filipino:

Ang Pinagmulán ng mga Wikà ng Filipinas

 

Sinu-sino ang mga dayuhang nagdalá ng ibá’t ibáng wikà sa Filipinas? Iyán ang katanungan ng isáng panauhin dito sa Sarisari etc.

Maraming lahì ang nagdalá ng kaní-kaniláng salitâ sa Filipinas noóng unang panahón, ngunit ang mga wikang dinatnán nilá sa Filipinas ay taál na Filipino.

Dati'y may teoryang ang tawag ay wave theory. Ayon sa wave theory, ang mga ninunò ng lahing Filipino ay dumayo sa Filipinas nang iláng ulit o waves ng pandarayuhan sa pamamagitan ng mga tuláy na lupà na nalantád dahil mas mababaw ang mga dagat noong panahón ng kalamigang pandaigdíg (Ice Age). Nanggaling daw silá sa Indonesia, Malaysia at ibá pang lugár. Libu-libong taón daw ang pagitan ng bawat panahón ng pandarayuhan. Diumanó’y itó raw ang sanhî kung bakit may mga Ita, Ifugáw at modernong Filipino sa Filipinas. Subalit ngayón ay hindî na tinátanggáp ang teoryang itó.

Ayon sa mga bagong pananaliksík sa larangan ng wikà (comparative linguistics, lexicostatistics), ang mga wikà ng ibá't ibáng grupo sa Filipinas ay masyadong magkakahawig kayâ hindî máaaring may iláng libong taón ang pagitan ng kaní-kaniláng pagdatíng. Makikita rin sa mga bagong ebidensyá sa larangan ng arkeolohiya na tulúy-tulóy at hindî paulit-ulit ang nagíng pandarayuhan sa Filipinas.

May relasyón sa bawat isá ang mga wikà sa Filipinas. Ang pangalan ng pamilya ng mga wikang itó ay Austronesian o Malayo-Polynesian. Ang mga wikang Austronesian ay mga wikà mula sa mga pulô ng Southeast Asia hanggáng sa Easter Island na malapit sa South America.

Malamáng na ang unang mga taong nagsasalitâ ng íisáng wikang Austronesian ay dumatíng sa Filipinas mula sa hilagà (north) limáng libong taón na ang nakalipas. Nagkahiwá-hiwaláy silá at nagsikalat sa buóng kapuluán. Dahil sa habà ng panahón na nagkahiwaláy silá, untí-untíng nagbago ang kanilang pagsasalitâ. Dumatíng ang panahón na ang mga grupong itó ay hindî na nagkaintindihan. Ang ibig sabihin ay nagíng bago na ang mga wikà at pagsasalitâ ng ibá’t ibáng grupo. Ito ang mga wikang kilala natin sa Filipinas ngayón tulad ng Ilokano, Tagalog, Cebuano at marami pang ibá.

Ganitó rin ang nangyari sa ibáng mga bahagi ng Timog-Silangan tulad ng Malaysia at Indonesia. Nang simulán nilá ang pangangalakal sa mga pulô, nadalá rin nilá ang kaniláng mga bagong salitâ sa Filipinas - patí yaóng mga salitáng natutuhan nilá sa ibá pang mas malalayong bansá tulad ng India.

Mula noon hanggáng ngayón, ang mga Filipino, tulad ng lahát ng lahì sa daigdíg, ay nanghíhirám ng mga salitâ mulâ sa maraming dayuhang lahì. Masasabi nating patuloy na nagbabago ang mga wikà sa mundó dahil lahát tayo ay patuloy ang panghíhirám at paggamit ng mga bagong salitâ sa ating pangungusap.

Bagamá’t may mga wikang dayuhan na nagkaroón ng impluwensiyá sa paglagô ng mga wikang Filipino, ang Filipinas ay may sariling mga taál na wikà bago pa man itó nápuntahán ng mga dayuhan.

Mula naman sa sa revyuwer sa Filipino ni Criselle ng San Pedro Poveda College:

Teorya ng Wika - Pinagmulan ng wika

Ding Dong - bagay. Ipinalagay sa teoryang ito na ang lahat ng bagay sa kapaliran ay may sariling tunog na siyang kumakatawan sa nasabing bagay. Mga tunog ang nagpapakahulugan sa mga bagay tulad ng kampana, relo, tren, at iba pa.

Bow Wow – kalikasan. Dito ang tunog ng nalikha ng kalikasan, anuman ang pinagmulan ay ginagad ng tao. Halimbawa, ang tunog-kulog, ihip ng hanging, at iba pa.

Pooh Pooh – tao. Ipinalalagay na ang tao ang siyang lumikha ng tunog at siya ring nagbibigay ng kahulugan. Dito ang tunog mula sa mga tao.

Kahariang EhiptoAyon sa haring si Psammatichos, ang wika ay sadyang natutuhan kahit walang nagtuturo o naririnig. Natutunan kahit walang nagtuturo. Unconsciously learning the language.

Charles DarwinIto ay nakasaad sa aklat na Lioberman (1975) na may pamagat na “On the Origin of Language”, sinasaad niya ang pakikipagsapalaran ng tao para mabuhay ang nagtuturo sa kanya upang malikha ng iba’t ibang wika. Wika natutunan tungkol sa mga pakikipagsapalaran.

Genesis 11: 1-9Tore ng Babel. Story of Tower of Babel. Based on the Bible.

Wikang ArameanBelieves that all languages originated from their language, Aramean or Aramaic. Syria. May paniniwalang ang kauna-unahang wikang ginagamit sa daigdig ay ang lenggwahe ng mga Aramean. Sila ang mga sinaunang taong nanirahan sa Syria (Aram) at Mesopotamia. Tinatawag na Aramaic ang kanilang wika.

Maraming salamat kina Paul at Criselle!





437 Responses to “Filipino 101: Teorya ng Wika”

  1. phia says:

    wala po ba ng mga taon kung ano yung pagbabago ng wika??

  2. rj says:

    wala po ba kaung info. sa toeryang sha-la-la?peo thanks na dn sa info kah8 kulang,ty!

  3. noemi says:

    salamat po sa impormasyon!!

  4. Gavin says:

    Thank you More. :*

  5. taz_mahal says:

    xufha..!!!

  6. jeanmar11 says:

    thank you.. :3

  7. argiE says:

    BASTA YON NA YON

  8. khenn says:

    ualang teorya ng kalituhan ng mga salita !!!

  9. trish says:

    thanksmuch:)

  10. kulang nga ang impormasyon.. peo ok naman 2 me,, tnx a lot

  11. limuel says:

    ty d2..

  12. anthony says:

    i think that is more than 5…..

  13. paleen says:

    nice thnx eto num ko nid ko lng fren 09359239515

  14. yhen yhen says:

    .. slamat p0 s inf0 .. ano po ebsite ni0 .. in case need c0 pa ng ans. tnX ulet ..

  15. Poging Gwapings says:

    thanks for more info
    sir please add more teory
    because the teory is incomplete

  16. haidee says:

    o0 nga kulang..hehe
    peru ayus na din.!!
    xalamat

  17. nJ says:

    the info is not that complete but then thank you…God bless the both of you..paul and criselle. :)

  18. maricris says:

    THANK YOU VERY MUCH.?????

  19. alejandria says:

    thanks for the information… atleast ive got an idea..

  20. Liza Narido says:

    Mga Teoryang Pinagmulan ng Wika Teoryang Yum-yum.ang tao ay tumutugon sa pamamagitan ng pagkumpas sa alinmang sa alinmang bagay na nangangailangan ng aksyon.Ang pagtugon na ito ay ginagawa sa pamamagitan ng bibig ayon sa pagkaposisyon ng dila sa guwang ng bibig. Teoryang Pooh-pooh.Ang tao ay lumilikha ng likas na tunog.

  21. Patrick Gwapo says:

    nonsense filipino subjects are way to boring..

  22. isay says:

    sample aman pho ng teoryang bow wow

  23. maryjane says:

    ..example aman po ng teoryang pooh.2x

    please..

  24. heczele says:

    ok na2 .. saLamat ! :0

  25. poljan says:

    kulang sa impormasyon
    peo salamat na din…..
    malaking tulong na 2 para sken…
    thanks a lot….

  26. rexellian casaus says:

    salamt

  27. celine says:

    ..salamat ^^,

  28. john lerrie says:

    bat kulang ung pinagmulan ng wika?? san ung mga iba??

  29. aldrin says:

    slmt sa impormasyon1111111111111111

  30. shaley says:

    thank U more..^^- mwuaahh

  31. Karla says:

    salamat!

  32. eirvin says:

    ate salamat sa impormasyon…

    –blues–

  33. heidi torres says:

    bakit kulang? add more please….. and add some examples

  34. anna says:

    .pki dagdagan nman po kolang kasi need lang pls.

Leave a Reply

*